Jenèz se premye liv nan Bib la; li rakonte kreyasyon mond lan, chit limanite a, gwo inondasyon an, ak apèl Abraram. Li swiv patriyach yo - Abraram, Izarak, Jakòb ak Jozèf - epi li mete fondasyon kontra Bondye ak Izrayèl.
Egzòd rakonte kijan Bondye delivre Izrayèl anba esklavaj nan peyi Lejip pa mwayen Moyiz, plag yo ak separasyon Lanmè Wouj la. Sou mòn Sinayi Bondye bay Dis Kòmandman yo epi li etabli kontra li, epi liv la fini ak konstriksyon tant randevou a.
Levitik prezante lwa sou adorasyon, ofrann ak sentete Bondye te bay Izrayèl sou mòn Sinayi. Ak sèvis prèt yo ak apèl pou yo sen menm jan Bondye sen nan sant li, li esplike ofrann yo, lwa pwòpte yo, jou padon an ak fèt chak ane yo.
Resansman swiv vwayaj Izrayèl depi Sinayi atravè karant ane mache nan dezè a. Li anrejistre de resansman, revòlt pèp la plizyè fwa, fidelite Bondye nan jijman ak nan pran swen, ak preparasyon yon nouvo jenerasyon pou antre nan peyi Kanaran.
Detewonòm gen dènye diskou Moyiz sou plenn Moab yo, kote li repete lwa a pou jenerasyon ki tapral antre nan peyi pwomiz la. Li rele Izrayèl pou yo renmen Senyè a ak tout kè yo epi obeyi l, li prezante benediksyon ak madichon, epi li fini ak lanmò Moyiz.
Jozye rakonte konkèt ak enstalasyon nan peyi pwomiz la anba direksyon moun ki te ranplase Moyiz la. Depi travèse rivyè Jouden an ak tonbe miray Jeriko yo jouk nan pataj peyi a ant fanmi yo, li montre Bondye ap akonpli pwomès li yo pou Izrayèl.
Jij yo kouvri epòk twoub ki te genyen ant Jozye ak wayòm nan, lè Izrayèl te tonbe plizyè fwa nan sèvi zidòl, anba opresyon epi jwenn delivrans. Bondye leve jij yo - pami yo Debora, Jedeyon ak Samson - pou sove pèp li nan sik peche ak mizèrikòd.
Rit se istwa yon vèv moun Moab ki, akoz fidelite li pou bèlmè li Naomi, rive Betleyèm epi jwenn Bòz, fanmi ki te ka rachte l la. Se yon istwa fidelite ak pwoteksyon Bondye ki fini lè li mete Rit nan liy fanmi wa David la.
Premye liv Samyèl trase kijan Izrayèl pase depi jij yo rive nan wayòm nan pa mwayen pwofèt Samyèl, monte ak tonbe wa Sayil, ak konsakre jèn David la. Li gen viktwa David sou Golyat ak ane li te pase ap kouri devan jalouzi Sayil.
Dezyèm liv Samyèl anrejistre rèy David sou Izrayèl: pran Jerizalèm, pwomès kontra Bondye pou yon fotèy ki p ap janm fini, peche li ak Batcheba, ak konfli fanmi ki te swiv. Li montre ni glwa ni echèk pi gwo wa Izrayèl la.
Premye liv Wa yo louvri ak rèy Salomon, sajès li ak konstriksyon tanp lan, epi li swiv separasyon wayòm nan an Izrayèl ak Jida. Li prezante pwofèt Eli ak konfwontasyon dramatik li ak pwofèt Baal yo sou mòn Kamèl.
Dezyèm liv Wa yo kontinye istwa wayòm separe yo atravè sèvis Eli ak Elize, epi li fini ak tonbe Izrayèl devan Asiri ak depòtasyon Jida nan Babilòn. Li montre konsekans enfidelite anvè kontra a ak sètitid pawòl Bondye.
Premye liv Kwonik rakonte istwa Izrayèl ankò depi Adan jouk nan rèy David, ak anpil liy fanmi epi ak konsantrasyon sou adorasyon nan tanp lan. Ekri pou kominote a apre ekzil la, li mete aksan sou preparasyon David pou tanp lan ak pwomès kontra Bondye yo.
Dezyèm liv Kwonik swiv wa Jida yo depi Salomon ak dedikas tanp lan jouk nan ekzil Babilòn nan, epi li mete an evidans refòmatè tankou Ezekyas ak Jozyas. Li fini ak dekrè Siris ki te pèmèt moun yo te depòte yo tounen epi rebati.
Liv Esdras rakonte retou moun jwif yo te depòte yo soti Babilòn ak rekonstriksyon tanp lan nan Jerizalèm. Prèt ak nòtè Esdras dirije yon dezyèm retou epi li rele pèp la tounen nan fidelite anvè lwa Bondye a.
Liv Neyemi rakonte kijan yon jwif ki te sèvi diven pou wa Pès la tounen Jerizalèm pou rebati miray yo nan senkant de jou malgre gwo opozisyon. Ansanm ak Esdras, li dirije pèp la nan renouvèlman kontra a, nan lapriyè ak nan refòm konkrè.
Estè se istwa yon fanm jwif ki vin larenn peyi Pès epi ki riske lavi l pou sove pèp li anba konplo Aman pou detwi yo. Menmsi non Bondye pa janm parèt, pwoteksyon li travèse tout istwa a, yo sonje l nan fèt Pourim lan.
Jòb lite ak soufrans yon nonm ki jis ki pèdi tout bagay men ki refize modi Bondye. Atravè konvèsasyon ak zanmi li yo ak repons Bondye nan mitan van tanpèt la, liv la egzamine lafwa, jistis ak limit konprann moun.
Sòm yo se liv chante Bib la: san senkant lapriyè ak chante louwanj, plent, remèsiman ak konfyans, anpil ladan yo yo di David te ekri. Depi nan fon dezespwa jouk nan wotè adorasyon, yo pote lapriyè pèp Bondye a pandan plizyè milye ane.
Pwovèb rasanble sajès Salomon ak lòt moun ki gen bon konprann: ti pawòl kout sou jistis, travay, langaj, lajan, fanmi ak krent Senyè a, ki se kòmansman sajès la. Yo anseye jan pou moun viv byen devan Bondye nan lavi chak jou.
Ekleziyas anrejistre rechèch Predikatè a pou sans lavi 'anba solèy la': richès, plezi ak travay parèt tankou vanite san Bondye. Reyalis li a fini ak apèl pou nou gen krentif pou Bondye epi kenbe kòmandman li yo.
Chan Salomon se yon selebrasyon powetik lanmou ant lamarye a ak moun li renmen an, rich nan pwezi ak imaj. Yo apresye l kòm yon pòtrè lanmou nan maryaj epi souvan yo li l kòm imaj lanmou Bondye pou pèp li, epi li leve yon lanmou ki fò tankou lanmò.
Ezayi anonse jijman ak espwa pou Jida: sentete Bondye, foli pou moun mete konfyans yo nan nasyon yo, ak pwomès yon Wa k ap vini ansanm ak yon Sèvitè k ap soufri. Pwofesi li yo sou Emanyèl ak lanmò Sèvitè a pou peche yo se fondasyon pou Nouvo Testaman an.
Jeremi se apèl karant ane pwofèt ki t ap kriye a pou Jida repanti anvan konkèt Babilòn nan. Nan mitan jijman an, li anonse yon nouvo kontra ki ekri nan kè a ak plan Bondye pou bay pèp li lapè ak espwa.
Plenn se senk powèm ki kriye sou destriksyon Jerizalèm nan ane 586 anvan Jezikri. Nan mitan lapenn nan kanpe konfesyon santral la: mizèrikòd Senyè a pa fini, pitye li pa janm bout - li nouvo chak maten.
Ezekyèl pwofetize bay moun ki te an ekzil nan Babilòn yo ak vizyon ki frape: glwa Bondye kite tanp lan, fon zosman sèk yo vin vivan, ak yon tanp yo rebati. Li anonse ni jijman pou peche ni pwomès yon kè nèf ak yon lespri nèf.
Danyèl mete ansanm lafwa moun ki te an ekzil nan Babilòn yo - gwo founo dife a ak twou lyon yo - ak gwo vizyon sou anpi mond lan ak wayòm Bondye ki p ap janm fini an. Li deklare se Bondye ki pi wo a ki gouvènen sou wayòm moun yo.
Maryaj Oze ak yon madanm ki pa t fidèl vin tounen yon parabòl vivan sou lanmou kontra Bondye pou Izrayèl ki te pèdi wout li. Liv la devwale adiltè espirityèl Izrayèl la epi anmenmtan li revele yon lanmou diven ki pa lage pèp li.
Jowèl entèprete yon gwo envazyon krikèt kòm siy jou Senyè a, epi li rele pèp la pou yo chire kè yo nan repantans. Li pwomèt Bondye ap vide Lespri li sou tout moun - yon pwofesi ki akonpli nan jou Pannkòt la.
Amòs, yon gadò mouton ki soti Tekoa, pale ak fòs kont enjistis ak relijyon vid Izrayèl ki t ap byen mache a. Li rele pou jistis koule tankou dlo ak dwati tankou yon rivyè ki pa janm cheche, epi li fini ak yon pwomès restorasyon.
Abdyas, liv ki pi kout nan Ansyen Testaman an, pwononse jijman sou Edon poutèt ògèy li ak vyolans li kont frè l Jakòb. Li deklare jou Senyè a pre pou tout nasyon epi wayòm nan ap pou Senyè a.
Jonas se pwofèt ki te kouri kite apèl Bondye a, yon gwo pwason vale l, epi finalman li preche Neniv, ki te repanti. Liv la revele mizèrikòd Bondye pou tout pèp epi li konfwonte rezistans pwofèt la - ak rezistans lektè a - pou pataje l.
Miche kondane koripsyon Izrayèl ak Jida epi anmenmtan li pwomèt yon chèf ki soti Betleyèm, ki gen orijin li depi nan tan lontan. Li gen rezime pi popilè sou vrè relijyon an: fè sa ki jis, renmen mizèrikòd epi mache ak imilite ak Bondye ou.
Nawoum anonse tonbe Neniv, kapital anpi Asiri ki te sanginè a, anviwon yon syèk apre vil la te repanti anba predikasyon Jonas. Li deklare Bondye se yon fòterès pou moun ki mete konfyans yo nan li epi li pini mal k ap peze sou moun.
Abakouk gen kouraj pou l poze Bondye kesyon sou enjistis ak envazyon Babilòn k ap vini an, epi li resevwa repons lan: moun ki jis la ap viv pa lafwa li. Liv la fini ak youn nan pi gwo konfesyon konfyans nan Bib la: rejwi nan Bondye menm lè tout bagay manke.
Sofoni avèti sou jou Senyè a k ap bale sou Jida ak sou nasyon yo, epi li ankouraje moun ki gen imilite pou chèche Senyè a. Li fini ak yon eklatman lajwa: Bondye rejwi sou pèp li retabli a ak chante.
Aje reveye moun ki te tounen soti nan ekzil yo pou yo sispann neglije kay Bondye a epi rekòmanse konstriksyon tanp lan. Nan kat mesaj ki gen dat, li pwomèt Bondye avèk yo epi glwa dènye kay sa a ap pi gwo pase premye a.
Zakari ankouraje moun k ap bati tanp lan ak vizyon lannwit ak anpil pwofesi sou Mesi a: wa a ap vini ak imilite, moute sou yon bourik, gadò a resevwa kou, yon sous louvri kont peche. Liv la gade devan pou Senyè a ap wa sou tout latè.
Malachi, dènye liv Ansyen Testaman an, konfwonte yon kominote ki fatige apre ekzil la sou adorasyon mwatye kè, maryaj ki pa fidèl ak dim yo kenbe. Li pwomèt mesaje kontra a ap vini epi solèy jistis la ap leve.
Matye prezante Jezi kòm Mesi Bondye te pwomèt la, pitit David ak pitit Abraram ki akonpli ekriti Ansyen Testaman yo. Li gen Sèmon sou Mòn nan, parabòl sou wayòm nan ak gwo lòd pou fè tout nasyon vin disip.
Mak se Bon Nouvèl ki pi kout epi ki pi rapid la, li prezante Jezi kòm Pitit Bondye ki pa t vini pou moun sèvi l men pou l sèvi epi bay lavi l kòm ranson pou anpil moun. Depi zèv pisan li yo nan Galile, li kouri rive nan kwa a ak kavo vid la.
Lik, yon doktè ak istoryen ki te ekri l, bay yon rakont byen ranje sou lavi Jezi ak yon atansyon espesyal pou pòv yo, moun yo mete deyò yo ak moun ki pèdi yo. Li konsève parabòl moun renmen anpil tankou bon Samariten an ak pitit gason ki te gaspiye a.
Bon Nouvèl Jan deklare Jezi se Pawòl etènèl la ki tounen moun, Pitit Bondye ki, atravè siy li yo ak pawòl 'Mwen se' yo, revele glwa li. Ekri pou lektè yo kwè epi gen lavi nan non li, li gen Jan 3:16 ak rezirèksyon Laza.
Travay Apot yo kontinye rakont Lik la, li swiv jan Bon Nouvèl la gaye ak pouvwa Lespri a depi Jerizalèm rive Wòm. Li anrejistre Pannkòt, nesans legliz la, konvèsyon Pòl ak vwayaj misyonè li yo jouk nan dènye bout latè.
Women se prezantasyon Pòl ki pi konplè sou Bon Nouvèl la: tout moun peche, epi tout moun jistifye gratis pa gras atravè lafwa nan Jezikri. Depi kondanasyon rive nan jistifikasyon, sanktifikasyon ak plan Bondye pou Izrayèl, li rive nan apèl pou nou ofri tèt nou kòm yon ofrann vivan.
Premye Korentyen abòde divizyon, imoralite ak dezòd nan legliz Korent lan, epi li rele kwayan yo nan inite nan Kris la. Li gen gwo chapit sou lanmou an, ansèyman sou Soupe Senyè a ak sou don Lespri a, ak defans rezirèksyon an.
Dezyèm Korentyen se lèt Pòl ki pi pèsonèl la, kote li defann sèvis apot li nan mitan kritik ak soufrans. Li revele trezò Bon Nouvèl la nan veso tè, gras Bondye ki vin konplè nan feblès, ak sèvis rekonsilyasyon an.
Galat se defans Pòl ak tout kè li pou jistifikasyon pa lafwa san zèv lalwa, ekri kont moun ki t ap fòse kwayan ki pa jwif yo sikonsi. Li anonse libète Kris la ban nou an ak fwi Lespri a.
Efezyen devlope plan etènèl Bondye pou reyini tout bagay nan Kris la, nan li menm kwayan yo sove pa gras atravè lafwa. Depi richès sali a, li pase nan lavi pratik legliz la, fanmi an ak nan tout zam Bondye yo.
Filipyen se lèt lajwa Pòl te ekri nan prizon, kote li remèsye legliz la pou patisipasyon l nan Bon Nouvèl la. Li gen gwo chan sou imilite ak leve Kris la ansanm ak apèl pou nou toujou rejwi nan Senyè a epi pa enkyete nou pou anyen.
Kolosyen leve wotè Kris la, imaj Bondye nou pa ka wè a, nan li menm tout bagay kenbe ansanm, kont fo doktrin premye tan yo. Li rele kwayan yo, ki resisite ak Kris, pou yo chèche bagay ki anwo yo epi viv kòm nouvo moun.
Premye Tesalonisyen ankouraje yon jèn legliz k ap sibi pèsekisyon pou l kanpe fèm nan lafwa, lanmou ak espwa. Li konsole sou kwayan ki mouri yo epi li anseye sou retou Senyè a, epi li mande legliz la pou yo konsole youn lòt ak pawòl sa yo.
Dezyèm Tesalonisyen korije konfizyon sou jou Senyè a, li anseye ke sèten evènman dwe pase anvan Kris la tounen. Li ranfòse legliz la ki te souke epi li avèti moun ki parese yo pou yo travay nan silans epi pou yo pa bouke fè byen.
Premye Timote enstwi jèn reprezantan Pòl la sou lòd legliz la nan Efèz: bon doktrin nan, kalite pou moun k ap sipèvize ak dyak yo, ak pyete ak kè kontan. Li chaje Timote pou l mennen bon konba lafwa a.
Dezyèm Timote se dènye lèt Pòl, ekri nan prizon pandan lanmò l t ap pwoche. Li mande Timote pou l pwoteje Bon Nouvèl la, sipòte soufrans epi preche pawòl la, epi li temwaye li mennen bon konba a epi li fini kous la.
Tit dirije kolaboratè Pòl la pou l mete legliz yo nan lòd nan Krèt, chwazi ansyen yo epi anseye bon doktrin. Li mete bon zèv yo sou fondasyon gras Bondye ki parèt la, ki pote sali epi ki anseye nou pou nou viv ak pyete.
Filemon se yon ti demann pèsonèl Pòl fè yon mèt pou l resevwa esklav li ki te sove a, Onezim, ankò - pa kòm esklav ankò men kòm yon frè li renmen nan Kris la. Se yon chèf dèv nan konviksyon ak rekonsilyasyon Bon Nouvèl la fòme.
Ebre montre Jezi pi wo pase zanj yo, pase Moyiz ak pase sèvis prèt Levit yo: gran prèt la ki, ak yon sèl ofrann yon fwa pou tout, akonpli ansyen kontra a. Li mande kwayan k ap tange yo pou yo kenbe fèm, ak temwen lafwa yo nan chapit onz lan.
Jak se sajès byen pratik pou viv yon lafwa ki vre: sipòte eprèv, kontwole lang lan, refize fè patipri epi pran swen moun ki nan bezwen. Tèm li se lafwa san zèv mouri.
Premye Pyè ranfòse kwayan ki gaye yo epi k ap soufri pou lafwa yo, li fè yo sonje espwa vivan yo genyen atravè rezirèksyon Jezikri. Yo rele yo etranje ak vwayajè, yo se yon ras Bondye chwazi ak yon kò prèt wa, k ap swiv egzanp Kris la nan soufrans.
Dezyèm Pyè ankouraje kwayan yo pou yo grandi nan gras ak konesans Kris la, epi li avèti kont fo mèt ki mennen moun nan destriksyon. Li konfime pawòl pwofetik la ki pi sèten ak sètitid retou Senyè a: jou Senyè a ap vini tankou yon vòlè.
Premye Jan bay kwayan yo asirans lavi etènèl atravè siy vrè lafwa a: yon lavi ki jis, lanmou youn pou lòt, ak konfesyon Jezi se Kris la ki vini nan lachè. Refren li se Bondye se limyè epi Bondye se lanmou.
Dezyèm Jan, ekri pou dam Bondye chwazi a ak pitit li yo, rejwi sou mache nan verite ak nan lanmou, epi anmenmtan li avèti pou yo pa resevwa moun k ap twonpe ki nye Kris la vini nan lachè. Verite ak lanmou, li montre, dwe mache ansanm.
Twazyèm Jan fè lwanj pou Gayis poutèt akèy li bay travayè Bon Nouvèl k ap vwayaje yo, li mete l an kontras ak Diyotrèf ki renmen pran devan, epi li fè lwanj pou Demetriyis. Kòm liv ki pi kout nan Nouvo Testaman an, li bay valè ak fidelite ak mache nan verite.
Jid lanse yon apèl ijan pou nou goumen pou lafwa Bondye te bay moun pa l yo yon fwa pou tout, epi li devwale fo mèt k ap defòme gras la. Li fini ak youn nan pi bèl louwanj nan Bib la: pou Sila ki ka kenbe nou pou nou pa tonbe.
Revelasyon se vizyon Bondye te bay Jan sou zile Patmòs: lèt pou sèt legliz, sal fotèy syèl la, Ti Mouton yo te touye a, jijman sou sa ki mal ak viktwa final Kris la. Li fini ak yon syèl nèf, yon tè nèf ak pwomès la: 'Wi, m ap vini byento.'